ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΙΚΕΣ ΦΡΟΝΤΙΔΕΣ - ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΑΜΠΕΛΩΝΑ

Όπως μέχρι τώρα περιγράψαμε ,φθάνουμε στην επόμενη άνοιξη μετά το ξεκίνημα του αμπελώνα , την πρώτη μετά τη φύτευση άνοιξη.

Έχουμε ένα φυτό που μετά το πρώτο κλάδευμα του χειμώνα το διαμορφώσαμε ως εξής:

Ο νεαρός κορμός κλαδεύτηκε στο ύψος του πρώτου σύρματος. Όταν αρχίσει η έκπτυξη των οφθαλμών, καθ’ όλο το μήκος του φυτού (βέργας ) παρατηρείται πρωιμότερη έκπτυξη των παρά τη βάσει οφθαλμών ,με αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται ή να υστερεί η ανάπτυξη των κορυφαίων.

Για να διευκολύνουμε την έκπτυξη και ανάπτυξη των κορυφαίων που μας ενδιαφέρουν, ρίχνουμε πολύ νωρίς ,όλους αυτούς παρά τη βάσει βλαστούς που βρίσκονται σε 1 – 2 εκ μήκος ανάπτυξης και αφήνουμε να αναπτυχθούν μόνο οι κορυφαίοι 4 βλαστοί .

Αφήνουμε αυτούς τους 4 κορυφαίους βλαστούς για τον φόβο καταστροφής κάποιων από ανέμους ή άλλες αιτίες ώστε να έχουμε την ευχέρεια επιλογής των 2 μόνιμων βραχιόνων που θα αφήσουμε στον επόμενο κλάδο. Οι 4 αυτοί βλαστοί θα πρέπει να σταθερο-ποιηθούν με κάθε εφικτό τρόπο επειδή είναι πολύ εύκολο να αποκολληθούν.

Εάν οι βλαστοί αυτοί καρποφορούν, και αυτό εξαρτάται από την ποικιλία πρέπει να αφαιρέσουμε αυτά τα σταφύλια για τους λόγους που αναφέραμε σχετικά με το ριζικό σύστημα. Παρ’ όλα αυτά για την δημιουργική ευχαρίστηση του αμπελουργού δεν θα βλάψει αν αφήσουμε ένα ή δυο σταφυλάκια.

Το κορφολόγημα αυτών των βλαστών όπως θα αναφέρουμε εκτενέστερα στα μεγαλύτερης ηλικίας φυτά, στην περίπτωση αυτή συμβάλλει και στην διευκόλυνση των καλλιεργητικών φροντίδων αλλά και στην καλή ανάπτυξη των βραχιόνων.

ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΛΑΔΕΥΜΑ( 2ος χρόνος)

Φτάνουμε έτσι στον δεύτερο κλάδο της επόμενης χρονιάς αυτόν της επιλογής των δυο βραχιόνων εκατέρωθεν του κορμού του φυτού μας.

Πριν αρχίσουμε το κλάδευμα το οποίο γίνεται συνήθως κατά τους μήνες από Ιανουάριο μέχρι και τέλη Μαρτίου ή και λίγο αργότερα, θα πρέπει για λίγο να εξετάσουμε εάν συνίστανται τα προκλαδεύματα τα οποία γίνονται από ορισμένους αμπελοκαλ-λιεργητές από το Φθινόπωρο και μετά.

Οι τομές που θα γίνουν με αυτά τα προκλαδεύματα, θα έχουν δυο πιθανές επιπτώσεις:

  1. Πρώτον ότι οι παγετοί του χειμώνα θα βρουν τις τομές αυτές, παρά τον λήθαργο, σε υδατική σύσταση , οπότε ο παγετός θα δημιουργήσει κάποιες επιφανειακές ή βαθύτερες νεκρώσεις.
  2. Το δεύτερο είναι ότι μέχρι να αρχίσει η δακρύρροια από τις τομές , θα δοθεί η ευκαιρία εγκατάστασης μυκήτων ή ιών.

Τις περισσότερες φορές οι αμπελουργοί επειδή οι κληματίδες που θα αποτελέσουν τους βραχίονες είναι αρκετά ανεπτυγμένοι, ξεγελιούνται και αφήνουν όλο το μήκος κάθε βραχίονα μέχρι συναντήσεως του βραχίονα του διπλανού φυτού, με αποτέλεσμα να καρπίζει το φυτό μας περισσότερο από τις δυνατότητες του της δεύτερης χρονιάς. Αυτό έχει καταστροφικό αποτέλεσμα για τα φυτά επειδή παθαίνουν ισχυρό σοκ, από την αδυναμία του μικρού ακόμα ριζικού συστήματος να ανταποκριθεί στο μεγάλο φορτίο.

Αυτό το σοκ επιφέρει καταστροφή ιστών και μπορούμε να το διακρίνουμε την επόμενη χρονιά όταν οι εκπτυσσόμενοι βλαστοί είναι καχεκτικοί χωρίς ασφαλώς καταβολές σταφυλιών, οπότε έχουμε μικρή παραγωγή της επόμενης χρονιάς, αλλά το σπουδαιότερο είναι ότι το σοκ αυτό θα ακολουθεί τα φυτά μας σ’όλη τους τη ζωή η οποία σίγουρα θα είναι και μικρότερη εξ αυτού του γεγονότος.

Αυτή η πραγματικότητα πρέπει να μας οδηγήσει σε αλλαγή νοοτροπίας στο κλάδευμα των φυτών ούτως ώστε λαμβάνοντας υπ’όψιν έστω νοερώς την ανισορροπία (υστέρηση ) του ριζικού συστήματος να κλαδεύουμε έτσι που να επιτυγχάνουμε ή καλύτερα να εξισορροπούμε την παραγωγή σε σχέση με το ριζικό μας σύστημα μια και είναι βέβαιο ότι αυτό θα υστερεί πάντα.

Έτσι μπορούμε να έχουμε υγιή φυτά, κανονική κάθε χρόνο παραγωγή και το σπουδαιότερο ποιοτική.

Όσον αφορά τον σχηματισμό των βραχιόνων καλό είναι να πραγματοποιηθεί σε διάρκεια δυο χρόνων ώστε να ελέγχεται η ανάπτυξη του φυτού όπως προαναφέρθη.

Αρχίζουμε λοιπόν να αναθεωρούμε κάποιους κανόνες στο κλάδευμα ,οι οποίοι τελικά καταργούνται όταν πολλοί παράγοντες πρέπει να λαμβάνονται υπ’ όψιν ,στο πώς θα κλαδεύουμε κάθε χρόνο, και αυτοί είναι:

1) Βροχοπτώσεις προηγούμενου χρόνου. Αυτό σημαίνει ότι θα έχουμε καταβολές σταφυλιών περισσότερες στις ποικιλίες εκείνες που δεν έχουν κανονικότητα καταβολών ( Αγιωργήτικο κ.λ.π. ) και ικανοποιητική ανάπτυξη κληματίδων. Εάν οι βροχοπτώσεις του χειμώνα που κλαδεύουμε είναι λιγότερες ή περισσότερες γίνεται φανερό ότι έχουμε ήδη ανάγκη συσχετισμών.

2) Ηλικία φυτών

3) Ποικιλία

4) Έδαφος

5) Καλλιεργητικές φροντίδες

6) Προορισμός σταφυλιών ( ποιότητα )

7) Θερμοκρασίες καλοκαιριού.

Με λίγα λόγια όλοι αυτοί οι παράγοντες πρέπει να λαμβάνο-νται υπ’ όψιν , με κύριο στόχο την βιολογική ισορροπία του αμπελώνα , που όπως φαίνεται αυτός είναι ο μοναδικός κανό-νας που καταργεί όλους τους επί μέρους κανόνες που ίσχυαν μέχρι σήμερα...

Έτσι επιλέγουμε τους δυο εκ των τεσσάρων βλαστών που βρίσκονται στην κατάλληλη θέση και σε μήκος 20 εκ. περίπου από τις δυο πλευρές του φυτού, έτσι που να είναι δυνατή η πρόσδεσή τους στο σύρμα διαμόρφωσης, αυτό των 60 εκ. από το έδαφος, για να κατευθυνθούν οι βραχίονες αυτοί σε οριζόντια θέση.

Όταν εκπτυχθούν σε κάθε βραχίονα δυο ή τρεις νέοι βλαστοί που θα φέρουν , ανάλογα με την ποικιλία, αριθμό σταφυλιών, σεβόμενοι πάντα τη βασική μας προσπάθεια να μην διαταραχθεί η σχέση ριζικό σύστημα υπέργειο τμήμα, αφαιρούμε τα πλεονάζοντα σταφύλια, λαμβάνοντας υπ’ όψη το μέγεθος τους ανάλογα με την ποικιλία, αφήνοντας τελικά επί του πρέμνου 4 ή 6 σταφύλια.

Κατά την ίδια λογική, υπακούοντας πάντοτε στη βιολογική λειτουργία και ισορροπία των φυτών, κάνουμε τις απαραίτητες προσαρμογές και τα επόμενα χρόνια. Έχει χρησιμοποιηθεί κατ’ επανάληψη ο όρος προσαρμογή.

Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι αποτελεί τον μοναδικό κανόνα που βασίζεται στη συνεχή παρατήρηση, σε συνθήκες που ποτέ δεν είναι όμοιες. Όμως και το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα ποτέ δεν μπορεί να είναι στατικό.

Αναφέρω και πάλι ότι το έδαφος , η ποικιλία, η ηλικία , το υψόμετρο, το μικροκλίμα, οι κλιματολογικές συνθήκες που τελευταία είναι έντονα μεταβαλλόμενες και τέλος οι κοινωνικές συνθήκες , όχι μόνο σε εθνικό επίπεδο αλλά και πέραν αυτού, η ποσοστιαία σύνθεση των κοινωνιών και οι ανάγκες κάθε τμήματος της όπως αυτές διαμορφώνονται συνεχώς και αφορούν το προϊόν , είναι παράγοντες που ο αμπελουργός , παρ’ ότι βρίσκεται στον πρωτογενή τομέα , δεν πρέπει να αγνοεί.

Δίνεται η ευκαιρία εδώ να επισημάνω ένα προπατορικό αμάρτημα των αμπελουργών που ήταν και είναι η μη μεταποίηση της παραγωγής τους και η επώνυμη συσκευασία του προϊόντος τους, για να εισπράττουν οι ίδιοι την υπεραξία της κάθετης επιχειρηματικής οργάνωσης της απασχόλησής τους. Δεν θα αποφύγουν τη φτώχεια και την εκμετάλλευση , έστω και νόμιμη, στις συνθήκες αγοράς που θέλοντας ή μη βιώνουμε.

Πριν μπούμε σε επί μέρους καλλιεργητικές φροντίδες είναι σκόπιμο ν’ αναφερθούμε σ’ ένα πρωταρχικό παράγοντα που σήμερα αρχίζει να λειτουργεί με διαφορετικότητα σε σχέση με το παρελθόν ,αυτός της αγοράς.

Η αγορά σήμερα (οι κοινωνίες ) έχει ποσοστιαία σύνθεση και αποτελείται από κοινωνικές ομάδες , όχι απαραίτητα ταξικές , αλλά διαφορετικών πολιτιστικών επιπέδων , που δεν διακρίνονται εισοδηματικά αλλά πολιτιστικά σε συνδυασμό με τον ποσοτικό ή μη κορεσμό. Κάθε μια απ’ αυτές τις κοινωνικές ομάδες έχει διαφορετικές απαιτήσεις στην ποιότητα και την υγιεινή του προϊόντος.

Μπορεί να πει κανείς ότι όλοι επιζητούν υγιεινά προϊόντα. Το ζητούμενο είναι εάν έχουν την γνώση να τα διατηρήσουν σε υγιεινές συνθήκες και να μην τα κάνουν οι ίδιοι ανθυγιεινά και εάν είναι διατεθειμένοι να καταβάλλουν το επιπλέον πραγματικό κόστος τους.

Στο παρελθόν υπήρχαν πολύ μικρές διαφορές στην ποιότητα και την υγιεινή του κρασιού.

Σήμερα το είδος αυτό του κρασιού έχει σχεδόν απορριφθεί από όλες τις κοινωνικές ομάδες. Δυστυχώς όμως και σήμερα παρ’ όλη την ποιοτική και υγιεινή αναβάθμιση του κρασιού ελάχιστοι άνθρωποι έχουν τη γνώση για να διακρίνουν απ’ τα κρασιά , εκείνα που είναι ποιοτικά και υγιεινά. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την μετατόπιση αυτής της άγνοιας και τη μετατροπή της σε προσαρμογή ή και εκμετάλλευση από τους προ αυτής συντελεστές στην παραγωγή (Διακινητές- οινοποιούς - αμπελουργούς ).

Επειδή το θέμα μας είναι η Αμπελουργία , ο αμπελουργός ο οποίος φυσιολογικά έχει κυρίαρχο κριτήριο και κίνητρο το μεγαλύτερο εισόδημα με κάθε θεμιτό ή αθέμιτο τρόπο , το επιδιώκει «νομιμοποιούμενος» , χάριν της αντιμε-τώπισης της μετά απ’ αυτόν καθιερωμένης καλής ή κακής κατάστασης.

Ένας κύριος λόγος που τον εξαναγκάζει να στρέφεται στην ποσοτική - και όχι ποιοτική - ανθυγιεινή παραγωγή ( θεωρούμε ότι προϋπόθεση της ποιότητας είναι η υγιεινή) , διότι κανείς μεταποιητής (οινοποιός ) που αγοράζει σταφύλια δεν ήταν και ούτε και είναι ακόμα και σήμερα διατεθειμένος να καταβάλλει την ανάλογη αξία στα σταφύλια εκείνης που προσπορίζεται από ένα ποιοτικό μπουκάλι και η αξία αυτή θα ήταν ασφαλώς μεγαλύτερη απ’ αυτή που σήμερα εισπράττει από την ποσοτική και μη « υγιεινή» παραγωγή.

Όλα τα πιο πάνω δείχνουν και απεικονίζουν μια πραγματικό-τητα στο μεγάλο μέρος της κοινωνίας ενός επιπέδου και κάθε επιπέδου , από την οποία δεν μπορείς να ζητήσεις ευθύνες , όταν δρα στα πλαίσια και μέσα στα νομοθετημένα όρια. Τα οποία κι αυτά την εκφράζουν , αν δεν προσαρμόζονται κι αυτά , « δημοκρατικώ τω τρόπω » όταν αυταπόδεικτα αμφισβητού-νται για τις επιτρεπόμενες ανθυγιεινές και επικίνδυνες ουσίες στην αμπελουργία και την οινοποιία ,ακόμη και στις επιτρε-πόμενες στη διακίνηση συνθήκες ( θερμοκρασία κ.λ.π. ).

Όλα αυτά δείχνουν ότι μοναδικός τρόπος παραγωγής ποιοτικών και υγιεινών προϊόντων είναι όταν ο ίδιος αμπελουργός παράγει σταφύλια και κρασί και τα διακινεί ελεγχόμενα και όχι για άλλο λόγο ,( ότι δήθεν κερδίζει ο αμπελουργός διότι ο οινοποιός – το ίδιο πρόσωπο- επιδοτεί τον αμπελουργό από την αξία των ποιοτικών κρασιών προσβλέποντας και προσδοκώντας ότι η ποιοτική παραγωγή του αμπελιού θα βρει στο μέλλον την ανάλογη αμοιβή του αλλιώς θα ήταν υποχρεωμένος να το ξεριζώσει.

Όλα όσα διατυπώθηκαν παρά πάνω,σκοπό είχαν να καταδείξουν:

α) γιατί δεν μεγιστοποιείται η ποιοτική ,υγιεινή παραγωγή

β) ότι εγγύηση για την υγιεινή και ποιότητα του κρασιού είναι εκείνος που από δικά του αμπέλια παραγάγει επώνυμο εμφιαλωμένο κρασί

γ) η διατήρηση του αμπελώνα ποιοτικής και υγιεινής παραγωγής,μπορεί να επιβιώσει μόνο χάριν της « επιδότησης» από το εμφιαλωμένο κρασί , όταν ο ίδιος άνθρωπος είναι και αμπελουργός και οινοποιός.

Όλα τα πιο πάνω ήταν απαραίτητα για να διαφανεί ότι δεν μπορεί να υπάρξει ενιαίος τρόπος στις καλλιεργητικές φροντίδες.

Δηλαδή η μεγιστοποίηση της παραγωγής χάριν των λόγων που αναφέρθησαν είναι εξ αντικειμένου αντίθετη με την υγιεινή και ποιοτική παραγωγή, οπότε έχουμε δυο βασικούς τρόπους καλλιέργειας:

1. εκείνου που αποβλέπει στην μεγάλη παραγωγή και

2. αυτού που επιδιώκει την ποιοτική και υγιεινή παραγωγή.

Από τους δυο αυτούς τρόπους, θα αναφέρουμε τον δεύτερο της ποιοτικής παραγωγής, αφήνοντας τον πρώτο σε πολλούς άλλους οι οποίοι απευθύνονται στην πλειοψηφία των αμπελουργών και ομολογουμένως προσφέρουν αξιόλογο έργο.