ΦΡΟΝΤΙΔΕΣ ΣΤΟΝ ΝΕΑΡΟ ΑΜΠΕΛΩΝΑ

Κατά την Άνοιξη όταν αρχίζουν να βγαίνουν τα νεαρά βλαστάρια των φυτών από το χώμα θα πρέπει να φρεζάρουμε.

Έτσι δεν θα επιτρέψουμε την συνήθη κατά την εποχή αυτή ανάπτυξη ετήσιων ζιζανίων διότι αυτά θα απορροφήσουν την εδαφική υγρασία και θα αναπτύξουν βαθύ ριζικό σύστημα λόγω της σε βάθος καλλιέργειας του εδάφους που έχει προηγηθεί με την βαθιά άροση.

Επίσης με το φρεζάρισμα θα βοηθήσουμε να σχηματιστεί μια επιφανειακή κρούστα με την οποία θα μονώσουμε την υγρασία που είναι άφθονη στο σημείο ριζοβόλησης, των φυτών (λόγω της μη δυνατής διαρροής σε βάθος).

Έτσι θα παρεμποδίσουμε την εξάτμιση της υγρασίας που είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη των φυτών και μάλιστα με την έναρξη των υψηλών θερμοκρασιών.

ΥΠΟΣΤΥΛΩΣΗ- ΑΛΛΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΙΚΕΣ ΦΡΟΝΤΙΔΕΣ

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ - ΣΤΗΡΙΞΗ 

Όταν αρχίσουν να αποκτούν κάποιο ύψος τα φυτά μας (10-20 εκατοστά) τότε καλό είναι να μπουν σε κάθε φυτό πασσαλάκια είτε μικρής διαμέτρου σωλήνες ( 2 εκ. περίπου) είτε σιδερό-βεργες (οικοδομής 8 χιλιοστών ), ύψους ικανού να προσδεθούν στο πρώτο σύρμα του επιθυμητού ύψους διαμόρφωσης. Αυτά τα μπήγουμε κάθετα στο έδαφος, ακριβώς στη θέση του φυτού , όχι μακρύτερα από 1-2 εκ. Καλό είναι οι βλαστοί του κάθε φυτού να προσδένονται στο πασσαλάκι ούτως ώστε να διευκολυνθεί όχι μόνο η ανάπτυξή τους (κάθετη κίνηση χυμών ) αλλά και να αποκτήσουν καθετότητα τα πρέμνα.

Δεν θα συνιστούσα μονοβέργισμα των φυτών ( αφαίρεση των πλέον του ενός βλα-στών ), κυρίως για την ανάγκη μεγαλύτερης φυλλικής επιφά-νειας , χάριν της φωτοσύνθεσης και των απ΄αυτήν περισσότε-ρων θρεπτικών ουσιών που προσφέρονται για την καλύτερη ανάπτυξη ,όχι μόνο των βλαστών αλλά και του αναγκαίου ριζικού συστήματος. Ευνόητο είναι ότι όταν μερικά φυτά παρουσιάζουν περισσότερους από 2 ή 3 βλαστούς να αφαιρούνται οι περιττοί . Πριν προμηθευτούμε τα υλικά στήριξης θα πρέπει να έχουμε αποφασίσει τι ύψος θα δώσουμε στα φυτά μας.

Εάν υπάρχουν ειδικές συνθήκες όπως παγετός, πολύ εύφορο έδαφος , συχνά υγρασία εδάφους , τότε το ύψος των φυτών μας μπορεί να διαμορφωθεί στα 80 εκ. με ότι αυτό συνεπάγεται από απόψεως δαπάνης. Σε άλλη περίπτωση το ύψος των 50-60 εκ. θεωρείται το καλύτερο και το οικονομικότερο. Σε αυτό το ύψος ο κορμός του φυτού αναπτύσσεται κάθετα και διατηρείται έτσι ανεξάρτητα καιρικών συνθηκών όπως ισχυροί άνεμοι ,φορτίου φυτού , κ.λπ.

Το ύψος αυτό διευκολύνει τις καλλιεργητικές εργασίες όπως κλάδευμα , τρύγος κ.α. διότι βρίσκεται στο ανάλογο ύψος της ομαλής και ξεκούραστης χρήσης των χεριών. Η δαπάνη στήριξης στο ύψος αυτό είναι μικρότερη επειδή οι πάσσαλοι είναι μικρότεροι και όχι βαρέως τύπου. Για κάθε στρέμμα αμπελώνα 500 φυτών θα χρειασθούν 100 πάσσαλοι. Ο πάσσαλος μπορεί να είναι μια σιδερογωνιά ύψους 1.60 μέτρων , πάχους 3 χιλιοστών και πλευρών γωνίας 3 εκ. Στο άνω μέρος προσκολλάται ή βιδώνεται (σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται μια τρύπα) κάθετα (σε σχήμα ταυ ) μια σιδερογωνιά μήκους 35 ή 40 εκ.

Αποφεύγουμε το μεγαλύτερο μήκος διότι αυτό μπορεί να εμποδίζει την καλλιέργεια με το τρακτέρ. Το ταυ αυτό έχει στα άκρα από μια τρύπα για να περαστούν τα σύρματα. Επίσης ο πάσσαλος θα έχει δυο τρύπες , η μια σε ύψος 1.00 μέτρου, η άλλη σε ύψος 1.10 μέτρων. Για την τοποθέτηση των πασσάλων είναι προτιμότερο το έδαφος να είναι νωπό διότι έτσι είναι πιο εύκολο να διεισδύσουν μέσα σ’ αυτό. Μπήγουμε τον πάσσαλο σε βάθος 50 εκ., κατά μήκος της σειράς κάθετα στο έδαφος ,ανά 5 φυτά .

Φροντίζουμε οι πάσσαλοι να είναι εντελώς κάθετοι προς το έδαφος. Κατ’ αυτόν τον τρόπο οι τρύπες που βρίσκονται στον πάσσαλο θα βρίσκονται σε ύψος από το έδαφος 50 και 60 εκ. Σε αυτές τις τρύπες θα περαστούν αργότερα τα σύρματα Οι ακραίοι πάσσαλοι πρέπει να αντιστηριχτούν με κάποιο τρόπο για να αποφευχθεί η κλίση τους προς τα μέσα λόγω της έλξης που θα δημιουργήσουν τα σύρματα από το φορτίο των κλημάτων και από την έλξη που θα δημιουργηθεί από τις κληματίδες. Η αντιστήριξη των ακραίων πασσάλων μπορεί να γίνει με δύο τρόπους.

Εάν η αντιστήριξη γίνει από το εσωτερικό μέρος των ακραίων πασσάλων τότε ο πάσσαλος αυτός μπορεί να τοποθετηθεί έξω από το ακραίο φυτό 20-30 εκ. Εντός της γραμμής προς τα μέσα μπήγεται ένας πάσσαλος 1μ. σε απόσταση 1μ. Στη συνέχεια στηρίζουμε τον ακραίο πάσσαλο με μια σιδερογωνιά που τοποθετείται διαγώνια, μεταξύ της κορυφής του πασσάλου και του ακραίου τμήματος του μπηγμένου εντός της γραμμής πασσάλου. Στερεώνεται με σύρμα πάχους 12 ή 14 χιλιοστών.

Ο άλλος τρόπος στήριξης του ακραίου πασσάλου είναι όταν τον τοποθετούμε κοντά στο δεύτερο φυτό της γραμμής. Μπήγεται ο μικρότερος πάσσαλος του 1μ. μέσα και κοντά στο πρώτο φυτό. Ο μικρός πάσσαλος πρέπει να φέρει στο πάνω άκρο του τρύπα. Με χοντρό σύρμα 16 χιλιοστών προσδένουμε τα ακραία τμήματα των δύο αυτών πασσάλων με δύο σειρές σύρματος. Αυτό διότι, όταν έχουν υποστεί κλίση προς τα μέσα οι ακραίοι πάσσαλοι, τότε με μία μεταλλική ράβδο 30 εκ. , αφού την τοποθετήσουμε μεταξύ των δύο συρμάτων την στρέφουμε με αποτέλεσμα να επανέλθουν οι ακραίοι πάσσαλοι στην αρχική τους θέση.

Επόμενη εργασία είναι το πέρασμα των συρμάτων , πρώτα των δυο άνω ,στις δυο τρύπες του ταυ και μετά των δυο στις τρύπες που υπάρχουν στους πασσάλους της σειράς. Χρησιμοποιούμε γαλβανιζέ σύρμα 12 χιλιοστών το οποίο δίνει ικανοποιητική στήριξη και αντοχή. Μια μεγαλύτερη διάμετρος σύρματος δεν προσθέτει κάτι και δεν συμφέρει οικονομικά. Το πέρασμα των τεσσάρων συρμάτων μπορεί να γίνει με τη βοήθεια ενός αυτοσχέδιου μηχανήματος (ανέμη), στο οποίο θα τοποθετήσουμε το σύρμα που είναι σε μορφή κουλούρας. Καθώς η ανέμη περιστρέφεται , το σύρμα ξετυλίγεται και ένας εργάτης το τραβά και το περνά διαδοχικά από τις αντίστοιχες τρύπες των πασσάλων. Όταν φθάσει στον τελευταίο πάσσαλο και το περάσει από την τρύπα , το δένει και το στερεώνει στον πάσσαλο.

Ένας άλλος εργάτης που ελέγχει το κανονικό ξετύλιγμα του σύρματος στην ανέμη , με την βοήθεια ενός ακόμη τραβούν και τεντώνουν το σύρμα που έχει περαστεί στη γραμμή, το αποκόβουν από το υπόλοιπο σύρμα , το τυλίγουν και το δένουν στον ακραίο πάσσαλο .Ο ένας παίρνει το άκρο του σύρματος της κουλούρας και αρχίζει να το περνά στην επόμενη σειρά. Αυτό επαναλαμβάνεται μέχρι τέλους της εργασίας αυτής. Στη συνέχεια προσδένονται τα πασσαλάκια στο σύρμα που βρίσκεται στο ύψος των 60 εκ. όπου και θα γίνει η τελική διαμόρφωση του φυτού, ενώ στο σύρμα που βρίσκεται στο ύψος των 50 εκ. θα προσδεθεί το λάστιχο της στάγδην άρδευσης, εάν βέβαια είναι επιθυμητή η άρδευση .Η ανάγκη ή όχι άρδευσης είναι ένα ζήτημα που θα το δούμε παρακάτω.

Επόμενη εργασία είναι η πρόσδεση των βλαστών που προαναφέραμε , στον πασσαλίσκο ,όχι πολύ σφιχτά. Η πρόσδεση των βλαστών ή του βλαστού που τελικά θα κυριαρχήσει έναντι των άλλων, θα πρέπει να γίνει μια ή δυο φορές , μέχρι του ύψους διαμόρφωσής τους. Έτσι θα οδηγήσουμε τα φυτά μας σε κάθετη εξέλιξη, η οποία εξυπηρετεί τη βιολογική τάση της κίνησης των χυμών προς την κορυφή, έναντι της θαμνώδους εξέλιξης.

Με αυτόν τον τρόπο , στο τέλος της βλαστικής περιόδου θα έχουμε ένα κύριο βλαστό , αρκετού μήκους, που θα μας επιτρέψει να σηκώσουμε το φυτό μας τον πρώτο κιόλας χρόνο , μέχρι του σύρματος της διαμόρφωσης. Σ’ αυτό το σημείο υπάρχουν δυο απόψεις που διίστανται .Η μια υποστηρίζει ότι σε ένα φυτό με βλαστό μικρής διαμέτρου και ανάπτυξης, δεν είναι σκόπιμο να επισπεύσουμε την άνοδό του μέχρι το ύψος διαμόρφωσης στον πρώτο χρόνο. Συνιστά το κλάδευμα τον χειμώνα , αφήνοντας μόνο ένα ή δυο οφθαλμούς στη βάση της κληματίδας , οπότε , την επόμενη άνοιξη θα αναπτυχθεί ένας ισχυρός βλαστός ,τον οποίο αφού κορφολογήσουν μέχρι του σημείου διαμόρφωσης, θα εξαναγκάσουν το φυτό σε έκπτυξη των δυο κορυφαίων βλαστών ,που θα γίνουν οι δυο βραχίονες.

Στην περίπτωση αυτή θα διαπιστώσουμε ότι ο νέος ισχυρός βλαστός έχει πολύ αραιά μεσογονάτια διαστήματα. Οι νεαροί βλαστοί που θα εκπτυχθούν μετά το κορφολόγημα θα έχουν τέτοια απόσταση ο ένας από τον άλλο (μέχρι και 20 εκ.) οπότε οι βραχίονες που θα δημιουργηθούν δεν θα βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο και θα παρουσιάσουν μια ανισορροπία. Επίσης ο τρόπος αυτός θα έχει ένα μεγαλύτερο κόστος και την ανάγκη εξειδικευμένης εργασίας.

Ας εξετάσουμε τώρα τον πρώτο τρόπο που ανέφερα. Όταν σηκώσουμε τον αδύνατο έστω βλαστό τον πρώτο κιόλας χρόνο, θα δούμε ότι τα μεσογονάτια διαστήματα είναι πολύ μικρά σχεδόν ασήμαντα ως προς το επίπεδο έκπτυξης των βραχιόνων. Αυτό εξυπηρετεί να διαμορφώσουμε τους βραχίονες στο ίδιο επίπεδο. Αντί να κλαδέψουμε χαμηλά για να αναπτυχθεί ο κορμός, εκμεταλλευόμαστε τη δύναμη του φυτού για να πάρουμε την επόμενη χρονιά δυο δυνατούς βραχίονες διαμόρφωσης. Κατευθύνουμε έτσι σε μια πιο φυσιολογική διαμόρφωση ,με πολύ λιγότερη εργασία ,τα φυτά μας. Βέβαια το ένα σφάλμα ή παράλειψη διαδέχεται το άλλο όταν, βλέποντας την υπέργεια ανάπτυξη των φυτών, παρασυρόμαστε σε διαμόρφωση με βραχίονες από τον πρώτο κιόλας χρόνο ,που μερικές φορές ξεπερνούν τα 20 εκ. φθάνοντας μέχρι και 40 εκ.

Σ’ αυτό το σημείο θα πρέπει να λάβουμε υπ’ όψη ορισμένους παράγοντες με βάση τους οποίους θα διαμορφώσουμε το τελικό σχήμα του φυτού μας μετά από δυο ή τρία χρόνια από τη φύτευσή του , σε συνάρτηση με το φορτίο. Ένας πολύ σημαντικός παράγων ο οποίος οπτικά δεν φαίνεται, είναι η μη παράλληλη με την υπέργεια ανάπτυξη και αυτή του ριζικού συστήματος του φυτού μας. Στα φυτά που χρησιμοποιούμε τα τελευταία χρόνια υπάρχει ο εμβολιασμός σε υποκείμενα διαφόρου αναπτύξεως και αντοχής.

Εάν συγκρίνουμε την ανάπτυξη και αντοχή εμβολίων διαφόρων ποικιλιών και υποκειμένων θα διαπιστώσουμε ότι υπάρχουν μικρές ή μεγάλες διαφορές. Αυτές οι διαφορές μπορεί να γίνουν μεγαλύτερες ή και καταστροφικές , εάν δεν λάβουμε υπ’ όψη μας τους καλύτερους συνδυασμούς υποκειμένων και εμβολίων των διαφόρων ποικιλιών αμπέλου ή ακόμα και κλώνων έκαστης ποικιλίας. Εκείνο που με βεβαιότητα μπορούμε να διακρίνουμε είναι ότι στο σημείο εμβολιασμού υπάρχει μια ανωμαλία όσον αφορά την σύμπτωση ιστών και την ομαλή κίνηση των χυμών, ακόμα περισσότερο όταν η συγγένεια υποκειμένου- εμβολίου διαμορφώσει φυτά με διαφορετική διάμετρο υποκειμένου – εμβολίου, δηλαδή υποκείμενο μικρότερης διαμέτρου έναντι του εμβολίου. Αυτή η ασύμμετρη ανάπτυξη δημιουργεί από την πρώτη στιγμή δυσκολία καθόδου των χυμών προς το ριζικό σύστημα και κατακράτηση στο υπέργειο τμήμα του. Αυτό έχει σαν συνέπεια τη μη ανάπτυξη του ριζικού συστήματος εν αντιθέσει με το υπέργειο.

Αν αγνοήσουμε αυτή την ανισορροπία ή μας ξεγελάσει η ανάπτυξη του υπέργειου τμήματος και εξαναγκάσουμε τα φυτά μας σε μεγαλύτερη καρποφορία που είναι αναμενόμενη λόγω της ανάπτυξης, τότε οι ανάγκες του υπέργειου τμήματος πολύ μεγαλύτερες σε υγρασία και τροφές δεν καλύπτονται από το μικρής ανάπτυξης ριζικό σύστημα. Το φυτό οδηγείται σε αφυδάτωση και καταστροφή ιστών μέχρι ολικής ξήρανσης ή τουλάχιστον οριακής ζωής με όλες τις συνέπειες οικονομικά της εκμετάλλευσης .

Η πιο συνήθης περίπτωση , όταν τα φυτά δεν καταστραφούν τελείως είναι η προσπάθεια της δημιουργίας νέων ιστών για μερικά χρόνια, σίγουρα όμως θα έχουμε ημιπληγικά φυτά με όλες τις εξ αυτού επιπτώσεις. Η ανάλυση αυτή , λεπτομερής όπως κάθε ανάλυση , έχει σαν στόχο την τεκμηρίωση και ενημέρωση επειδή πιστεύω ότι έτσι μπορεί να έχουν κατανοητή πληροφόρηση οι εν δυνάμει αμπελουργοί μας. Στα δικά μου χωράφια ( αμπέλια) κάθε μέρα υπάρχει συμβίωση με την παρατήρηση και την επικοινωνία στον δικό τους κώδικα. Η γεωπονική επιστήμη μας χρειάζεται για καινούριες θεωρητικές διαπιστώσεις , για να ακονίζουν το μυαλό μας σε κάθε καινούρια παρατήρηση. 

ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ 

Τα νεαρά φυτά πολλές φορές , όταν τον Αύγουστο ή και μετέπειτα παρουσιάζουν συνήθως νέα και τρυφερή βλάστηση , είναι ευπρόσβλητα από περονόσπορο ο οποίος μπορεί να τα ξεράνει τελείως και αυτό φαίνεται την Άνοιξη της επόμενης χρονιάς όταν τα φυτά δεν βλαστάνουν καθόλου. Όταν λοιπόν πρέπει να γίνει ένα ή δυο ραντίσματα για τον περονόσπορο καλό θα είναι να προστεθεί και ένα ωϊδιοκτόνο.

ΠΡΩΤΟ ΚΛΑΔΕΥΜΑ

Επανερχόμαστε στο σημείο όπου έχουμε σηκώσει τα νεαρά φυτά μας μέχρι το σημείο διαμόρφωσης. Τον χειμώνα κλαδεύουμε τον κύριο βλαστό 10 εκ. κάτω από το σύρμα διαμόρφωσης και αυτό διότι οι βραχίονες που θα εκπτυχθούν ,θα είναι δυνατόν σε σχήμα μικρού V να οδηγηθούν οριζοντίως , ομαλά και όχι με συστροφή που θα δημιουργήσει προβλήματα καταστροφής ιστών και μη ομαλής κίνησης των χυμών και να προσδεθούν στο σύρμα διαμόρφωσης. Στη συνέχεια θα προσδέσουμε , σε κάθετη μορφή τα φυτά μας στα πασσαλάκια.