ΦΥΤΕΜΑ

Όπως αναφέραμε ,το χωράφι έχει φρεζαριστεί από το Φθινόπωρο (πριν πέσουν οι πολλές βροχές και με το φρεζά- ρισμα πατηθεί το χώμα).

Για να φυτέψουμε χρειάζεται να έχει σχηματιστεί μια επιφανειακή κρούστα στο έδαφος.Έτσι θα διευκολυνθεί το άνοιγμα της οπής όπου θα τοποθετηθεί το φυτό.

Διαφορετικά θα έχουμε σούρσιμο του χώματος προς την οπή και θα έχει οικονομική επιβάρυνση (απόδοση εργασίας ), όπως και πρόβλημα στην ευθυγράμμιση των φυτών. Οι αμπελουργοί πολλές φορές ακολουθούν διαφορετικούς τρόπους σήμανσης των σημείων που θα φυτευτεί το φυτό αλλά και φύτευσης.

Δεν θα αναφερθώ σε όλους αυτούς τους τρόπους αλλά στον οικονομικότερο και αποτελεσματικότερο.

► Πρώτη δουλειά μας είναι να τοποθετήσουμε τους ακραίους πασσάλους (ρυμοτομικός σχεδιασμός αμπελώνα), ανάλογα με το επιθυμητό εύρος σειράς από σειρά ,δρόμους –αναβόλες (χώρος εξυπηρέτησης του καλλιεργητικού μηχανήματος-τρακτέρ).

Εδώ θα πρέπει να έχουμε αποφασίσει την πυκνότητα φύτευσης , είτε σε απόσταση γραμμής από γραμμή είτε φυτού από φυτό. Το θέμα αυτό είναι συνήθως συμβιβαστικό και έχει σχέση με το είδος καλλιέργειας και τρυγητού και με τα μηχανήματα που έχουμε τη δυνατότητα να προμηθευ-τούμε ή διαθέτουμε και που ανταποκρίνονται στην οικονο-μική σχέση κόστος- απόσβεση ή καλύτερα κόστος- αποτέλεσμα. Ενώ είναι δεδομένο ότι η πυκνή κανονική φύτευση ( μέχρι 1000 φυτά / στρέμμα ) τότε που τα αμπέλια τα καλλιεργούσαμε με τα ζώα, αλλά και από σύγχρονες πειραματικές μελέτες, η πυκνή κανονική φύτευση μας δίνει ή έδινε καλύτερη ποιότητα αλλά και παραγωγή, σήμερα προσαρμόζουμε τη φύτευση ανάλογα με τα μηχανήματα καλλιέργειας. Με δεδομένη λοιπόν τη σημερινή κατάσταση για να έχουμε έναν καλό συνδυασμό ποιότητας- παραγωγής –πυκνότητας η γραμμική φύτευση μπορεί να έχει διαστάσεις 2- 2.30 μέτρα από γραμμή σε γραμμή , ανάλογα με το καλλιεργητικό μας μηχάνημα και 80- 90 εκ. από φυτό σε φυτό δηλαδή 500- 600 φυτά το στρέμμα . Αφού οριοθετήσουμε τις γραμμές θα βρεθούμε στην ανάγκη χάραξης ορθών γωνιών.

Γι’ αυτό έχει φροντίσει ο δικός μας ο Πυθαγόρας , ο παππούς του οποίου ήταν Φλιάσιος ( Νεμεάτης) . Με βάση λοιπόν το πυθαγόρειο θεώρημα το άθροισμα των τετραγώνων των κάθετων πλευρών ορθογωνίου τριγώνου είναι ίσο με το τετράγωνο της υποτείνουσας . Δεν έχουμε λοιπόν παρά να βάλουμε το μέτρο μας στην ακραία σειρά φύτευσης, να μετρήσουμε 3 μέτρα και να ταιριάξουμε ούτως ώστε να ενωθούν η πλευρά των 4 μέτρων με αυτήν των 5 μέτρων οπότε έχουμε 3² + 4² = 5² ( 9+ 16 = 25 ) δηλαδή μια ορθή γωνία.

► Ο προσανατολισμός των σειρών (έργων) εφ’ όσον προσφέρονται οι διαστάσεις του χωραφιού και η θέση του (κλίση εδάφους, προσανατολισμός κλίσης), θα πρέπει να ακολουθούν τη φορά Ανατολή – Δύση για την καλύτερη προστασία από τις καλοκαιρινές ψηλές θερμοκρασίες και ηλιοφάνεια, δεδομένου ότι η κίνηση του ήλιου το καλοκαίρι είναι σχεδόν κάθετη, οπότε η σκιά του φυλλώματος θα προστατεύει τα σταφύλια. Είναι γνωστό ότι στην Ελλάδα πάντοτε υπάρχει κίνδυνος εγκαυμάτων από τις υπεριώδεις ακτίνες, των σταφυλιών και καταστροφή των φρουτωδών αρωμάτων τους τα οποία χαρακτηρίζουν τα ξηρά κρασιά.

Εδώ θα μπορούσε να πει κανείς , ότι με τον τρόπο αυτό –προσα-νατολισμού και φυλλώματος εξουδετερώνουμε τις δυσμενείς επιδράσεις του μεσογειακού κλίματος (υψηλές θερμοκρασίες και ηλιοφάνεια) έναντι των βορειότερων χωρών που δεν έχουν επαρκή ηλιοφάνεια, την οποία δεν μπορούν με κανένα τρόπο να εξασφαλίσουν. Μιας και αναφερόμαστε σε ηλιοφάνεια- θερμοκρασίες-υγρασία, θα ήθελα παρενθετικά να επισημάνω ένα εξ ίσου σημαντικό στοιχείο , αυτό των βροχοπτώσεων και της υγρασίας. Όπως στην περίπτωση της μεγάλης ηλιοφάνειας και θερμοκρασίας , που μπορούμε εδώ να αποφύγουμε τις δυσμενείς επιδράσεις έναντι των βορείων χωρών κατά την ίδια λογική εμείς μπορούμε με ελεγχόμενη και όταν χρειάζεται άρδευση να αντιμετωπίσουμε την ξηρασία, ενώ οι βόρειες χώρες ή αυτές που έχουν έντονες βροχοπτώσεις δεν μπορούν να τις σταματήσουν. Από τα πιο πάνω βγαίνει ένα συμπέρασμα.

Εμείς εδώ με τις κατάλληλες προσαρμογές μπορούμε να αποφύγουμε δυσμενείς κλιματολογικές επιδράσεις ( ηλιοφάνεια –θερμοκρασίες – υγρασία ) ενώ οι χώρες με μικρή ηλιοφάνεια και πολλές βροχοπτώσεις και υγρασία δεν έχουν ανάλογα μέσα ή δυνατότητα παρεμβάσεων. Βέβαια οι χώρες αυτές έχουν βρει κάποιους τρόπους προσαρμογής ,όπως η μετά 8 χρόνια (μετά την εξάντληση του εδάφους ) ποιοτική παραγωγή, αλλά κυρίως η μειωμένη στρεμματική απόδοση με «πράσινο τρύγο», η επιλογή ποικιλιών μικρής απόδοσης , χωρίς να επιτυγχάνουν πάντοτε συνεχή κατ’ έτος ποιοτική παραγωγή.

Αν το αντιστάθμισμα του υψηλού οικονομικού κόστους επετεύχθη εκεί με υψηλή και συνεχή έρευνα και τεχνολογία ,μαζί με την μονοπώληση ιστορικά ποιοτικών κρασιών που η υπεραξία τους δικαιολογούσε το αυξημένο κόστος παραγωγής, εμείς εδώ έχουμε συγκριτικά πλεονεκτήματα , αν βέβαια επισπεύσουμε τις προσπάθειές μας με γνώσεις στην αμπελοκαλλιέργεια – την οινοποίηση – το μάρκετινγκ στην αγορά που σήμερα δεν είναι μόνο ελληνική. Επανέρχομαι και πάλι στο σχεδιασμό φύτευσης σε επικλινή εδάφη. Εδώ είμαστε υποχρεωμένοι οι γραμμές φύτευσης να ακολουθούν ακριβώς παράλληλα την κλίση του εδάφους χωρίς την παραμικρή παρέκκλιση , διότι διαφορετικά θα υπάρχει μεγάλο πρόβλημα στην κίνηση των ελκυστήρων , στην καλλιέργεια. Στην περίπτωση των επικλινών εδαφών δεν μπορούμε να επιλέξουμε προσανατολισμό γραμμών φύτευσης Α-Δ εκτός εάν το έδαφος προσφέρεται. Αυτό διότι ποτέ δεν είναι εφικτή η φύτευση σε γραμμές κάθετες προς την κλίση του εδάφους διότι με το χρόνο και την καλλιέργεια θα αποκαλυφθεί και καταστραφεί το ριζικό σύστημα που βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο μεταξύ των γραμμών εδάφους , λόγω μετατόπισης του προς το χαμηλότερο σημείο.

► Παίρνουμε ένα λεπτό συρματόσχοινο (ράμμα) πάχους 1,5 χιλιοστών, μήκους όσο το μήκος του κάθε έργου-σειράς και στην επιθυμητή απόσταση φυτού από φυτό επισημαίνουμε με χρώμα ή άλλο προσφορότερο τρόπο την απόσταση αυτή .Εάν δε έχουμε δυο τέτοια όμοια ράμματα ,τότε διευκολύνεται χρονικά η φύτευση διότι οι εργάτες φύτευσης όταν τελειώσουν την πρώτη γραμμή πηγαίνουν κατευθείαν στην επόμενη, δυο δε μόνο μεταθέτουν εκ νέου το ράμμα της πρώτης σειράς στην τρίτη κ.ο.κ. Εάν μεν φυτέψουμε με λάκκους που ανοίγουμε με ξινάρι (κατ’ανάγκη ,όταν το έδαφος δεν προσφέρεται και αυτό σπάνια) , τότε απλώνοντας το συρματόσχοινο (ράμμα) από ακραίο σε ακραίο πάσσαλο κάθε σειράς , επισημαίνουμε τη θέση των φυτών με μικρά καλαμάκια ή άλλο υλικό (σημαδούρι) για να καθοδηγούνται αυτοί που φυτεύουν.

► Ο καλύτερος ,οικονομικότερος και ακριβέστερος τρόπος φύτευσης είναι όχι με λάκκο αλλά με οπή διαμέτρου 5-6 εκατοστών την οποία ανοίγουμε με ένα απλό εργαλείο (μπαλαφάτα ) που εμείς κατασκευάζουμε σε ένα σιδηρουργείο. Αυτό αποτελείται από ένα σωλήνα διαμέτρου 5 εκατοστών και μήκους 1,20 μ. ,στο οποίο προσαρμόζουμε στο κάτω μέρος έναν ομαλό κώνο μήκους 5 εκατοστών .Δεν πρέπει να είναι μεγαλύτερο και λεπτότερο ,διότι κάτω από τις ρίζες του φυτού θα μένει κενός χώρος, επικίνδυνος για την ριζοβόληση και υγεία του φυτού. Σε ύψος από τον κώνο 40 εκατοστών προσκολλάμε μια λάμα ικανή να αντέξει την πίεση και το βάρος του εργάτη ,όταν με το πόδι του θα την πιέσει για να κάνει την οπή φύτευσης στο έδαφος. Στο πάνω μέρος του σωλήνα επικολλούμε κάθετα ένα σωλήνα εύχρηστο για χειρολαβή, που θα υποβοηθά στην πίεση για το άνοιγμα της οπής.

► Αφού απλώσουμε το συρματόσχοινο , ο εργάτης με την μπαλαφάτα ανοίγει κατακόρυφα την τρύπα για κάθε φυτό , ακριβώς στα σημεία που έχουμε σημαδέψει πάνω στο ράμμα.

► Την προηγούμενη μέρα πρέπει να έχουμε προετοιμάσει τα φυτά μας . Η προετοιμασία συνίσταται αφ’ ενός στο να κλαδέψουμε την βέργα του εμβολίου αφήνοντας 2 οφθαλμούς κοντά στη βάση της κληματίδας και στο κόψιμο και περιορισμό των ριζών, έτσι ώστε να είναι δυνατή και ευχερής η τοποθέτησή του στην τρύπα. Τοποθετούμε τα φυτά σε καλάθια με λίγο νερό , αφού πρώτα κάνουμε τη διαλογή ανάλογα με την ανάπτυξή τους. Τοποθετούμε τα φυτά στις τρύπες και γεμίζουμε προσεκτικά με χώμα που θα πρέπει να πιεστεί με μια σιδερόβεργα με σχήμα μαγκούρας και μήκους περίπου 60 εκατοστών.

► Εάν δεν είναι νωπό το χώμα και αν φυτέψουμε αργά τον Χειμώνα και δεν περιμένουμε βροχές ικανές να διαποτίσουν το χώμα, τότε υποχρεωτικά πρέπει πριν γεμιστεί η τρύπα με χώμα , να ρίξουμε και μια μικρή ποσότητα νερού. . Ένας πρακτικός τρόπος αυτής της εργασίας είναι να χρησιμοποιήσουμε το τρακτέρ με το ραντιστικό, οπότε η κατανομή σε ένα ή δυο εκτοξευτήρες , σε υπό πίεση στήλη ύδατος , ένας ή δυο εργάτες με την κίνηση του τρακτέρ ανάμεσα σε δυο γραμμές, θα κατευθύνουν τη στήλη ύδατος μέσα στην τρύπα, όπου η πίεση του νερού θα αναμοχλεύσει το περί του φυτού έδαφος οπότε και οι ανάγκες σε νερό θα καλυφθούν αλλά και το χώμα με την αναμόχλευση θα περιβάλλει το φυτό, ούτως ώστε να μην μείνουν κενά που ενδεχομένως ευνοήσουν την ανάπτυξη μυκήτων ( ευρωτιάσεις ).

►Μετά την εργασία αυτή , σκεπάζεται το εμβολιασμένο φυτό με ψιλοτριμμένο χώμα όχι περισσότερο από 4-5 εκατοστά πάνω από το εμβόλιο για να μην παρεμποδιστεί η έκπτυξη των οφθαλμών του εμβολίου την Άνοιξη. Καλό είναι , μετά τη βλάστηση του εμβολίου η θέση του σημείου συγκόλλησης του εμβολίου να είναι 2-3 εκ. πάνω από την επιφάνεια του εδάφους , για δυο λόγους: Πρώτον , ότι δεν θα δοθεί ευκαιρία ριζοβόλησης του εμβολίου ,οπότε ή πρέπει να κόβουμε τις ρίζες αυτές , αλλιώς θα χαθεί η αντιφυλλοξηρική ιδιότητα του υποκειμένου και δεύτερον δεν αναπτύσσονται μυκητολογικές ασθένειες στο σημείο συγκόλλησης του εμβο-λίου που θα κατέστρεφε σιγά σιγά το φυτό μας. Όσον αφορά το πότισμα που ανέφερα, μπορεί εφ’ όσον έχει εγκατασταθεί σύστημα στάγδην άρδευσης , δυο ημέρες πριν τη φύτευση αφού διαποτίσουμε το έδαφος ελαφρά αποφεύγουμε τη διαδικασία με το τρακτέρ που προανέφερα, αλλά θα έχουμε ένα επίσης πλεονέκτημα.

Η επιφάνεια του εδάφους κατά τη διάνοιξη της τρύπας θα είναι περισσότερο σταθερή λόγω υγρασίας και δεν θα «γκρεμίζει » όπως θα συνέβαινε αν το χώμα ήταν στεγνό. Εάν δεν διαθέτουμε σύστημα στάγδην άρδευσης, για να αποφύγουμε το γκρέμισμα του χώματος θα πρέπει να έχουμε φρεζάρει το κτήμα περίπου ένα μήνα πριν τη φύτευση. Έτσι πιθανότατα κάποια βροχόπτωση θα δημιουργήσει επιφανειακά μια κρούστα που θα παρεμποδίζει το γκρέμισμα χώματος και θα διευκολύνει την διάνοιξη της τρύπας.